wózki widłowe resurs

Nowa ustawa o resursie urządzeń transportu bliskiego. Co się zmieniło?

W czerwcu tego roku Urząd Dozoru Technicznego opublikował nowe wytyczne dotyczące eksploatacji urządzeń transportu bliskiego (UTB). Ich zaktualizowanie było konieczne ze względu na wprowadzoną pod koniec ubiegłego roku ustawę, która zmienia przepisy dotyczące przeprowadzania kontroli technicznej urządzeń tego typu. Co się zmieniło?

Do UTB zaliczamy między innymi wózki widłowe, żurawie, suwnice czy wyciągi towarowe. Tego typu urządzenia powinny co jakiś czas przechodzić kontrolę techniczną i być stale monitorowane pod kątem tak zwanego resursu, czyli zakładanego przy produkcji okresu, w jakim sprzęt będzie zdolny do użytku. Do tej pory zasady przeprowadzania kontroli i obliczania resursu regulowała norma ISO 12482:2014 wydana we wrześniu 2014 roku przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną oraz szereg rozporządzeń Ministra Gospodarki z lat 2001-2003.

Polski ustawodawca zapragnął jednak zmienić ten stan rzeczy, w związku z czym 30 października 2018 roku opublikowano rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii, które określa warunki techniczne eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego. Przepisy te zostały zinterpretowane i uzupełnione przez wytyczne Urzędu Dozoru Technicznego. 28 czerwca 2019 pojawiło się drugie już wydanie tych wytycznych, poprawione tak, aby lepiej pasowało do aktualnych przepisów.

Nowe rozporządzenie MPiT wprowadza między innymi wymóg odtworzenia historii eksploatacji UTB, aby móc lepiej zbadać jego stan techniczny i sprawdzić, czy sprzęt nie przekroczył resursu. W załączniku do dokumentu podane jest dokładne zestawienie, które mówi użytkownikowi, jak często powinien przeprowadzać kontrolę sprzętu. Przydatne będą również wspomniane wcześniej wytyczne UDT – publikacja ta zawiera szereg tabel i definicji, które pomogę w obliczeniu resursu.

Niełatwa interpretacja przepisów

Wyjątkowo problematyczną kwestią okazała się interpretacja przepisów dotyczących kontroli resursu maszyn, które nie są dźwignicami. Do dźwignic zaliczamy między innymi wózki, suwnice czy żurawie, ale istnieje też sporo urządzeń transportu bliskiego, które nie należą do tej grupy. Przepisy nie określają dokładnie, jak traktować takie maszyny, jeśli ich resurs nie jest dokładnie wskazany w dokumentacji technicznej. Stąd potrzeba wydania wytycznych przez UDT – licząca 150 stron broszura rozwiewa wszelkie wątpliwości.

Dzięki interpretacjom Urzędu użytkownik takich maszyn, jak stół podnoszący, schody ruchome czy ruchome podesty może upewnić się w sprawie konieczności przeprowadzenia kontroli. Warto wspomnieć, że według ustawodawcy stosowane w podestach liczniki motogodzin nie mogą być traktowane jako liczniki cykli pracy, a więc nie należy używać ich do obliczania resursu.

Kolejna zmiana wprowadzona przez ustawę to dopuszczenie dozoru uproszczonego dla UTB o udźwigu do 250 kg (z wyjątkiem dźwigów i urządzeń do przenoszenia osób). Oznacza to brak konieczności przeprowadzenia badań technicznych dla tych maszyn, chyba że chodzi o badania doraźne powypadkowe lub poawaryjne. Co ważne, nowa ustawa dopuszcza również do użycia dokumentację elektroniczną. W formie cyfrowej możemy nie tylko dostarczać dokumenty dotyczące urządzeń do urzędu, ale również prowadzić specjalny dziennik konserwacji.

Nowe przepisy z pewnością usprawnią eksploatację urządzeń transportu bliskiego i uczynią ją bezpieczniejszą. Konieczność prowadzenia dokumentacji (i dopuszczenie jej elektronicznej formy) ułatwi dokładną kontrolę maszyn, a wprowadzenie pojęcia resursu może okazać się kluczowe dla zmniejszenia awaryjności. Do tego wytyczne Urzędu Dozoru Technicznego rozwiewają prawne wątpliwości, podają jasne definicje i specyfikacje odpowiednich typów urządzeń.